„Prokuratorzy przejmą firmy”

Photo by Masaaki Komori on Unsplash

Prawdopodobnie tego rodzaju nagłówki widziałeś już w mediach. O co dokładnie chodzi? 

Projektowana ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary, przewiduje możliwość zastosowania tzw. „zarządu przymusowego”. Instytucja ta już funkcjonuje w kodeksie postępowania karnego.

Zarząd można orzec w przypadku, gdy prokurator dojdzie do przekonania, że istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa przez spółkę, a dalsza działalność może spowodować dalsze negatywne konsekwencje.

Przykładowo:

  • popełnienie kolejnego czynu zabronionego,
  • wyrządzenie szkody Skarbowi Państwa lub innej osobie,
  • utrudnienie prowadzenie postępowania karnego lub wszczętego postępowania.

Jednym słowem – aby spółka rzeczywiście została przejęta w zarząd – prokurator i sąd muszą mieć jakąś realną podstawę, by tego rodzaju zabezpieczenie zastosować w danym przypadku. Dodatkowo, owo zabezpieczenie jest ściśle związane z postępowaniem prowadzonym wobec podmiotu w wyniku podejrzenia popełnienia jakiegoś czynu zabronionego przez organy spółki, członków organów lub pracowników.

Jakiego rodzaju mogą to być przestępstwa?

Dość prosto nasuwają się wszystkie z kręgu tzw. white collar (białych kołnierzyków). Będą to oczywiście puste faktury, czyli takie, które są związane z wypłatą wynagrodzenia bez faktycznego wykonania zlecenia lub zamówienia. Ponadto szeroko omawiane wyłudzenia VAT, ale również te czynności, które są podejmowane bezpośrednio przez pracowników spółki bez jakiegokolwiek uzasadnienia ekonomicznego (tzw. niegospodarność). Przykładowo – zachowania korupcyjne.

Wyobraźmy sobie sytuację, gdy w dużej firmie sprzedającej drukarki pracownicy otrzymują prowizję motywacyjną od zleceń większych niż 10 sztuk. Prowizja jest również udzielana szefom działów w zależności od wypracowanego przez handlowców z działu zysku. Handlowiec podpisuje umowę na wyłączność z zaprzyjaźnioną firmą X na 10 lat. Umowa obejmuje wyłączne korzystanie z produktów sprzedawanych przez firmę sprzedającą drukarki. W zamian, żona prezesa firmy X (który pełni w spółce funkcję jeszcze przez rok) otrzymuje 10 wysokiej jakości drukarek do swojej firmy.

W wyżej powołanym przypadku zarząd spółki niekoniecznie musiał wiedzieć o przebiegu transakcji. Istotne jest jednak to, że spółka nie zapewniła odpowiedniej kontroli wewnątrz samej organizacji, by móc na czas zareagować na zdarzenie korupcyjne.

Nowością jest jednak umieszczenie tego rozwiązania w nowej – kontrowersyjnej ustawie o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych (w najbliższy czwartek pojawi się artykuł na ten temat w naszym serwisie)

Co dalej?

Postanowienie prokuratora nie jest skuteczne bez zatwierdzenia sądu. Jeśli natomiast sam sąd uzna, że takie zabezpieczenie jest konieczne – wówczas wydaje postanowienie o ustanowieniu przymusowego zarządu przedsiębiorstwa i wyznacza zarządcę spośród doradców restrukturyzacyjnych. 

Oczywiście na tego rodzaju postanowienie przysługuje zażalenie, więc jeśli mamy zastrzeżenia do tego etapu – mamy prawo do złożenia takiego środka odwoławczego.

Wyznaczony zarządca dokonuje spisu składników i praw majątkowych, po czym przekazuje go do sądu lub prokuratorowi. Jeśli właściciel spółki ma zastrzeżenia co do niektórych składników – może wnioskować o wyłączenie określonych składników majątku spod zabezpieczenia. 

Istotne!

Wyznaczony zarządca powinien zachować należytą staranność przy prowadzeniu spółki. Oznacza, że powinien prowadzić ją zgodnie ze sztuką. Nie może on jednak zmienić przedmiotu działalności spółki jak i postawić jej w stan likwidacji. 

Jeśli masz więcej pytań lub chcesz się podzielić swoją opinią – skontaktuj się z nami elektronicznie lub zostaw komentarz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *